Hoe zit het dan met MEST?

uitmesten
Vroeger had je alleen potstallen, mest en stro werd dan een winter lang door de schapen- en koeienpoten gemengd op de bodem van de stal en kon gerijpt het land weer opgereden worden. De rijpingsbacteriën produceren antibiotica voor de plant, vitaminen en enzymen. Tijdens het rijpingsproces worden zelfs stoffen als dioxinen, hormonen en landbouwgiffen helemaal afgebroken.

Bij de gangbare veeteelt wordt alle mest afgevangen, de dieren poepen in een rooster en het wordt opgevangen en luchtdicht in tanks bewaard. Nu er geen lucht meer bij kan gaan er andere bacteriën aan het werk. Met dezelfde input aan mest gaan er nu in plaats van rijpings-,rottingsbacteriën aan de het werk. En zij maken geen gezonde vitamines maar giftige gassen als alcoholen, zoutzuur, methaan, ammoniak. Deze gassen verdampen in de atmosfeer, en met het inspuiten van de gier in de bodem verdrinken de dieren in de bovenste laag van de bodem.
Wat zonde vind ik dat: vervuiling in plaats van voeding. Maar het is wel hoopvol te weten dat het ook anders kan: door alle mest te laten rijpen, oftewel composteren, kan het onze aarde juist tot voedsel dienen.

Misschien gaat het wat ver dat ik dit nu zeg, maar ook onze menselijke mest (met een woordspeling ook wel menst genoemd), wordt aan een rottingsproces onderworpen doordat het met water wordt weggespoeld. Door de waterzuivering wordt het wel uit ons water gezeefd maar toch komen er stoffen als medicijnen in ons oppervlaktewater terecht. Ook menselijke mest kan heel schoon gecomposteerd worden waarbij alle medicijnresten en ziektekiemen worden geneutraliseerd.

In het door aardbevingen geteisterde land Haiti is geen geld om riHaiti-SOILolering aan te leggen. Daarvoor in de plaats zijn er nu composttoiletten aangelegd. Ze zijn volkomen reukloos, na iedere toiletgang wordt er een handje houtsnippers bijgevoegd. De compost die hier vandaan komt wordt gebruikt om de zeer verarmde landbouwgronden in Haiti weer tot leven te wekken. Nu zie je hoe er in geval van nood ruimte is voor heel vernieuwende initiatieven.

Tip: Kijk naar de documentaire Soil Haiti op YouTube!

Advertenties

Wat leeft er allemaal in onze BODEM

HetBodemvoedselweb250Een maand geleden heb de gratis tweedaagse cursus over het leven in de bodem van Marc Siepman bezocht( zie http://www.humisme.nl). Ik was zo verrast om te zien wat er allemaal in de bodem leeft en hoe mooi het allemaal op elkaar is afgestemd, dat ik dit graag met jullie wil delen.
Wat er zich allemaal onder onze voeten afspeelt is nog grotendeels onbekend. Het is wonderlijk om je te realiseren dat in 1 theelepel tuinaarde al zo’n 100 miljoen bacteriën zitten, een paar meter schimmels, duizenden protozoa (eencellige beestjes als pantoffeldiertjes) en een paar dozijn aaltjes.
De plant heeft deze bodembeestjes nodig en bedankt ze door via zijn wortels wat van zijn kostbare suikers en eiwitten uit te zweten. Ook als de plant afsterft of zijn blaadjes laat vallen in de herfst geeft hij voeding aan de bodem. Schimmels en bacteriën knippen al het dode plantenafval in zeer kleine stukjes en maken het in de vorm van mineralen en vitamines weer beschikbaar voor de planten. De kringloop is rond!
Schimmels_houden_de_bodem_bij_elkaar_European_Atlas_of_Soil_BiodiversityDe bodembeestjes zorgen niet alleen voor voedsel, ze vormen als het ware ook de bloedsomloop van de bodem. Met hun lange draden vergroten schimmels het worteloppervlak van planten met een factor 7000. Zo kunnen ze er ook voor zorgen dat te hoge concentraties aan voedingsstoffen worden afgevoerd naar plekken waar er te weinig van zijn. En bacteriën maken een soort superlijm (vergelijk het met het tandplak in je mond) waarmee ze bodemdeeltjes aan elkaar plakken. Hierdoor kunnen de voedingsstoffen niet bij de eerste de beste regenbui uit de bodem spoelen. Op het plaatje hiernaast zie je die superlijm in actie.

Bij aaltjes denken we al snel aan die plaagbeestjes die de wortels van onze planten opeten. Maar er bestaan wel meer dan 25.000 soorten aaltjes waarvan het schadelijke wortelaaltje er maar eentje is. Overigens helpen Afrikaantjes en Goudsbloemen goed tegen deze wortelaaltjes: de wortelaaltjes vinden de wortels van deze planten onweerstaanbaar lekker. Ze dringen de wortel in maar kunnen er niet meer uit.

Maar er zijn ook aaltjes die sDrechslerella_anchonia_European_Atals_of_soil_biodiversitylakken eten. En roofaaltjes en schimmels eten aaltjes. Op de foto zie je een aaltje (je ziet nu hoe die aan zijn naam komt) die door een schimmeldraad als het ware wordt gewurgd, de koolstof uit het aaltje voorziet de schimmel van zijn behoefte daaraan.

Als het leven in de bodem in balans is, kunnen plaagdieren dus nooit de overhand nemen.