DE ZWARTE DEN Mythologie

FB_IMG_1433320885819Het verhaal gaat dat als je de zaden van dennenappels die nog open staan, ’s morgens vroeg voor zonsopgang op een nuchtere maag nuttigt, je dan de hele dag onkwetsbaar bent. We zoeken wat van die zaadjes op tussen de dennennaalden op de bosbodem en stoppen er wat van in onze minden. Ze smaken heerlijk, als pijnboompitten maar dan in het mini.

De pijnboompitten die wij in de winkel kopen zijn afkomstig van de parasolden die groeit rond de Middellandse zee. In het oude Griekenland waren de pijnboompitten verbonden aan het ritueel van Thesmophoria, een feest dat ieder jaar ter ere van Demeter en haar dochter Persephone werd gevierd. De vruchtbaarheidsgodin Demeter was ontroostbaar toen haar dochter Persephone naar de onderwereld was ontvoerd en door Hades tot vrouw was verkozen. Niets op aarde wilde meer bloeien en er was een eeuwige winter. Toen zwichtte Hades en er werd overeengekomen dat Persephone voor de helft van het jaar in de bovenwereld mocht verblijven bij haar moeder. Demeter liet alles weer groeien en bloeien om in de winter weer alles te laten sterven.

Aan het ritueel mochten alleen gehuwde vrouwen meedoen om hun baarmoeders en het land vruchtbaarder te maken. Het feest duurde vijf dagen eind oktober/begin november, de vrouwen namen een bad in zeer te reiniging, trokken zich terug in loofhutten waar ze op een bed van planten zaten, dan haalden de vrouwen uit onderaardse keldertjes de half vergane resten van de biggetjes, granen en pijnboompitten die bij het oogstfeest in juli begraven waren tevoorschijn, dan trok men naar de stad en bij de tempel van de godin demeter werden alles dan plechtig geofferd (+ het thesmophorion).
Ook bij de Germanen werden  spar en den als cultusbomen gezien. Tanfana (tan is den, fana tempel) is het germaanse dennenfeest, maar er is weinig over bekend. In Oldenzaal is er nog de tankenberg waar vermoedelijk dat soort feesten hebben plaatsgevonden. De dennen en sparren zijn allen gekoppeld aan de germaanse joelperiode, wat bij ons de kersttijd is, de dertien dagen na 21 december tot aan driekoningen. Bij de Germanen was het gebruikelijk om groene twijgen in huis te hangen en lichten te branden als afweermiddel tegen boze geesten. Wel werd vroeger in de kersttijd een joelblok uit het bos gehaald (vaak dennen of sparrentakken van een halve meter lang), alle lichten werden gedoofd en bij het licht van het joelblok vertelde men elkaar verhalen. Om middernacht werd het kerstblok dan gedoofd.
De kerstboom, die eigenlijk een spar is en geen denneboom, is pas veel later in onze geschiedenis gekomen.Het gebruik van versierde en verlichte kerstbomen ontstond in het westen van Duitsland in de Elzas. Men behing de kerstboom met appels, rozen van papier en suikerwerk. Vooral bij welgestelde lieden thuis, de arme kinderen uit de buurt mochten er dan aan komen schudden. De traditie verspreidde zich pas in de negentiende eeuw over heel het land. De Engelse koningin Victoria, die gehuwd was met de Duitse prins Albert introduceerde het gebruik van de kerstboom in Engeland. In Nederland waren het sinterklaasfeest en driekoningen lang de belangrijkste feesten uit de joeltijd, en pas halverwege de jaren veertig raakte de kerstboom en het kerstfeest meer ingeburgerd in Nederland.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s