Stel zelf je hartige theemelanges samen

 

volubilis-moulay-idriss_26531664382_o-1-1576x1182

Interview van Mieke de Vries gepubliceerd op: Mijn Verhaal, Jouw Verhaal

Je hebt even geen trek in koffie. Wil je toch iets pittigs drinken, dan kun je voor een hartige thee kiezen. Ik schreef al over salie-, tijm-, lavendel- en rozemarijnthee en heb inmiddels ontdekt dat een aftreksel van laurierbladeren ook lekker kan zijn. Kruidendeskundige Mariëlle Gerritsen heeft ook enkele suggesties voor hartige theemelanges voor je.

Mariëlle had een drukke coördinerende baan en besloot na een burnout iets te doen met haar fascinatie voor planten en haar wens om met haar handen in de aarde te wroeten. Ze volgt nu een particuliere, op de wetenschap gebaseerde kruidenopleiding en een medische basisopleiding. Als ze deze heeft afgerond gaat ze workshops geven over wat je met de planten om je heen kunt doen, waarmee ze onze verbondenheid met de natuur wil bevorderen.

In haar ruime volkstuin verbouwt ze al jaren haar eigen (kruiden)planten. Ze krijgt ook veel materiaal van vrienden en bekenden, die precies weten waar ze behoefte aan heeft. Van een vriendin kreeg ze laatst salie uit Libanon, zelf heeft ze goudsbloemen uit Marokko meegenomen. Ook thuis, tijdens wandel- en fietstochten kijkt ze goed om zich heen. Dit levert steeds weer iets anders op: van Smeerwortel, vlierbesbloesem en lindebloesem tot Weegbree. Ze plukt nooit uit tuinen of uit de duinen, zorgt ervoor dat ze niets kapot maakt en dat de planten op de bewuste plek kunnen blijven bestaan.

Zelf je theemelanges samenstellen

Mariëlle: “Behalve mijn thee tegen hoest, is geen enkele van mijn theemelanges zoet. Ik pluk iedere week een wisselende samenstelling. Zo went je lichaam niet teveel aan een kruid en behouden de kruiden hun werking. De meeste kruiden stimuleren je immuunsysteem en zorgen ervoor dat afvalstoffen sneller het lichaam verlaten.

Tegen hoofdpijn en heftige menstruatiebloedingen, om tot rust te komen, tegen griep en verkoudheid of bij kou, maak ik speciale theeën die ik dan een paar dagen drink. Van de goudsbloemen uit Marokko heb ik een eczeemzelf gemaakt voor mijn dochter en ik heb ze verwerkt in een aantal theemelanges.”

Melange met Goudsbloem, Kamille en Sint Janskruid



Goudsbloemmelange

Goudsbloemen of Calendula heeft vele goede eigenschappen maar smaakt vrij bitter. Om er een zachte, rustgevende thee van te maken, voeg je op aanraden van Mariëlle daarom Kamille, Teunisbloem, Toorts en Heemst toe. Van Toorts en Heemst heb ik nog nooit gehoord. Dit heb ik opgezocht.

  • Toorts heeft een gele bloem en vind je op verlaten veldjes en langs het spoor. Het is goed tegen hoest en verkoudheid en heeft een aangename smaak.
  • Heemst heeft een roze bloem en vind je in rietmoerassen. De jonge blaadjes kun je ook in salades en soep gebruiken. Het werkt licht laxerend. Gestoofde heemstwortel schijnt een delicatesse te zijn.

Ken je ze ook niet dan zul je je er een beetje in moeten verdiepen, of je kijkt eens bij kruidenspecialist Jacob Hooy.

Melange met zwartebessenblad

De bladeren van de zwartebessenstruik kun je voor een energie- en krachtgevende thee gebruiken. Ze zijn te combineren met Citroenmelisse, Munt, guldenroedeblad, frambozenblad, Harig Wilgenroosje, rozenblaadjes, Duizendblad en Verveine.

Aromatische koude zomerthee

Doe een paar van bovengenoemde aromatische bladeren en bloemen in koud water. Zet dit overdag in de zon en ’s nachts in de koelkast. Zo heb je na 24 uur een heerlijke, aromatische thee. In tegenstelling tot wanneer je kokend water gebruikt, komen wrang smakende looistoffen op deze manier niet in de thee terecht.

 

Kijk ook eens op Miekes site voor meer blogs over thee en andere zaken
Advertenties

Amerikaanse Vogelkers

am-vogelkers-1

Deze Prunus, met ook de welluidende naam “Bospest” werd in de vorige eeuw nog aangeplant in onze duinen. De vruchten zijn geliefd bij vogels en de uitgepoepte zaden zeer kiemkrachtig. Als een grotere vogelkers het loodje legt, staan er vele nieuwe Vogelkerskiemen te popelen om het stokje over te nemen. Dat maakt de boom lastig te bestrijden.

De boom is herkenbaar aan het glanzende blad en de penetrante bittere amandelgeur die je ruikt als je de bast een beetje kneust. Jawèl, dat is het giftige blauwzuur.

Je kunt ook op een andere manier naar de plant kijken: in de oostelijke USA en Mexico wordt de boom zeer geprezen om zijn prachtige hout en misschien een verrassing?: zijn zure kersen die daar dus gegeten worden. De vogelkersen hebben een wat scherpere smaak dan onze reguliere kersen en worden traditioneel gebruikt om bijvoorbeeld rum en wijn mee op smaak te brengen. Het vruchtvlees bevat niets van het giftige blauwzuur en is ook gezond vanwege de vele antioxidanten. Voor de pit geldt dat niet, deze kun je niet eten, evenmin als die van de reguliere kers trouwens. Spuug ‘m dus uit als je er eens eentje probeert (maar liever niet in de duinen).

Hier volgt een recept: Zet de rijpe, zwarte kersen met pit, steeltje en al onder water en kook ze met het deksel op de pan zachtjes voor 30 minuten. Haal dan het deksel van de pan en laat ze nog 15 minuten verder inkoken. Haal door een appelmoeszeef en gebruik het resterende sap om bijvoorbeeld siroop van te maken (inkoken met de helft suiker), of een gelei (inkoken met met geleisuiker halfzoet). Ik had enkel een paar toevallig tijdens een wandeling geplukte vogelkersen maar heb samen met wat appels een compôte bereid en deze bij de chocoladetaart geserveerd, dat ging erin als koek!

Ook gepubliceerd in Toorts, Verenigingsblad IVN Zuid-Kennemerland, nr 99 september 2016

am-vogelkers-2

Vogelmuur

vogel-muur-vol-met-bloem-koppenVogelmuur (Stellaria media) is een nederig plantje dat je makkelijk over het hoofd ziet. Toch groeit hij overal in de buurt van mensen, daar waar de bodem veel betreden wordt. Je vind ‘m op de stoep, in boomspiegels, langs wegen en paden. Daar vandaan geplukt is ie natuurlijk niet zo smakelijk, maar uit bloembakken, als onkruid uit je eigen tuin en uit vochtige graslanden natuurlijk wel. Het is een lid van de anjerfamilie, een waardplant voor veel vlindersoorten en hij groeit en bloeit het hele jaar door. De bloemetjes hebben vijf witte kroonblaadjes die zo diep ingesneden zijn dat het wel 10 stralen lijken. Stengels en bladeren zijn licht behaard en zien er sappig uit. En dat zijn ze ook: in tegenstelling tot veel wilde kruiden met een draderige structuur is vogelmuur zacht en fris van smaak en zelfs rauw al lekker in de sla.

Ik vond een Indiaas recept geïnspireerd op het River Cottage Hedgerow Handbook, ook geschikt voor andere groene blaadjes als Kleefkruid, Postelein, Zevenblad, Spinazie etc.

Vogelmuur Pakora’s maak je van 100 gram kikkerwtenmeel (Turkse supermarkt), 1 eetlepel kerrie, ½ theelepel zout en bakpoeder, 120 ml water, 50 gram Vogelmuur (gewassen en gesneden), 2 teentjes knoflook en 1 ui. Kneed alles door elkaar, vorm er schijfjes van en bak ze vervolgens met wat olie goudbruin en knapperig in de koekenpan. Heel lekker met zoete chilisaus. Kikkererwtenmeel is al een goede vleesvervanger op zich en zorgt ervoor dat de massa goed aan elkaar kleeft, een ei is dus niet nodig.

Vogelmuur kent veel medicinale toepassingen. De plant bevat bestanddelen die het huidherstel bevorderen en wordt toegepast als zalf bij huidirritatie en jeuk (in het geval van eczeem, psoriasis, acne, muggenbulten, ontstekingen, koortslip). Ook van binnenuit werkt het op de huid door de lever te ondersteunen.

Ook gepubliceerd in Toorts, Verenigingsblad IVN Zuid-Kennemerland, nr 98 juni 2016

Japanse Duizendknoop

jap-duizendknoop-markt

Deze invasieve exoot die de reputatie heeft zelfs door funderingen van huizen en asfalt heen te breken wordt in onze contreien niet door onze inheemse fauna bezocht, op wat insecten na die in het najaar van de nectar snoepen.

De meeste bij ons voorkomende planten zijn vrouwelijk en zullen zich dus niet door zaadvorming kunnen vermeerderen. Ze verspreiden zich dus via hun wortelgestel. Nieuwe plekken worden gekoloniseerd, doordat minieme stukjes afgebroken wortel elders weer uitgroeien. Je zult de plant daarom vooral zien langs waterwegen (waar het water de wortel getransporteerd heeft), en langs wegen en spoortaluds (waar de mens met zijn maai- en graafmachines dit werk voor hem gedaan heeft).

In de winter trekt de plant zich onder de grond terug om in maart te verrijzen met sappige bamboe-achtige scheuten, lichtgroen gekleurd met rode stippen. Dan is het tijd om te oogsten! Varkens en geiten zijn er verzot op en als het zo moeilijk is hem te bestrijden, waarom zouden wij ‘m dan niet eten?

De Japanse Duizendknoop is namelijk familie van de rabarber, en als zodanig zijn de jonge scheuten ook te bereiden. Alleen smaken ze lekkerder en aromatischer dan rabarber. De mogelijkheden zijn legio: chutneys, jam, wijn, ijs… Ik meng de in stukjes gesneden jonge scheuten net als rabarber half om half met appels en zet ze met een weinig water op het vuur om er met toevoeging van een beetje suiker, (evt. gemberpoeder en kardemom) een compote van te maken. Met een kruimeldeeg van tarwebloem, havermout, boter en suiker, bak je er in de oven vervolgens een heerlijke kruimeltaart van.

De plant is supergezond en de grootste natuurlijke leverancier van de krachtige antioxidant resveratrol (de gezonde stof in rode wijn). Het resveratrol dat in de wortels de hoogste concentratie bereikt, wordt als geïsoleerde stof toegepast in de reguliere geneeskunde als anti-kanker medicijn. Bij de drogist kun je van dure merken een minieme hoeveelheid gedroogde en vervolgens gemalen wortel in capsules kopen. ..

In de VS maakt het wortelpoeder deel uit van het anti-Lyme protocol van Stephen Buhner (zie Healing Lyme). De Borrelia bacterie die zich bij Lyme diep in onze weefsels kan vastzetten zou zeer goed kunnen worden aangepakt met deze krachtige ontstekingsremmer.

Zeer invasief en lastig maar ook zeer gezond dus.

Ook gepubliceerd in Toorts, Verenigingsblad IVN Zuid-Kennemerland, nr 97 februari 2016

jap-duizendknoop-in-bloei